# Q-Kodları ve Sık Kısaltmalar

Kanonik adres: https://tb1msk.com/blog/q-kodlari-ve-kisaltmalar/
Yayın tarihi: 2026-08-16
Etiketler: başlangıç

Bantları dinlemeye başladığınızda kulağınıza tuhaf gelen bir dil çarpar: "QRM var, biraz QSY edelim", "QTH neresi?", "73". İlk anda şifre gibi gelen bu ifadeler aslında çok pratik bir amaca hizmet eder. Telsizde, özellikle zayıf sinyalde, uzun cümleler yerine kısa ve herkesçe bilinen kalıplar kullanmak hem zaman kazandırır hem de yanlış anlaşılmayı azaltır.

> **Q-kodu:** Üç harfli, "Q" ile başlayan standart kısaltmalar. Telgraf günlerinden kalmadır; her biri bütün bir cümlenin yerini tutar. Soru olarak da ("QTH?") bildirim olarak da ("QTH İstanbul") kullanılır.

## En sık duyacaklarınız

Hepsini ezberlemenize gerek yok; bunlar zaten birkaç QSO içinde yerleşir. En çok karşınıza çıkacak olanlar şunlardır:

| Kod | Anlamı |
|---|---|
| QTH | Konum, bulunduğunuz yer |
| QSO | İki istasyon arasındaki bağlantı |
| QSY | Frekans değiştirmek |
| QRM | İnsan/istasyon kaynaklı girişim, parazit |
| QRN | Doğal (atmosferik) gürültü |
| QSB | Sinyalin alçalıp yükselmesi, sönümlenme |
| QRP | Çok düşük güçle çalışmak |
| QRT | Yayını sonlandırmak, kapatmak |
| QRZ | "Beni kim çağırdı?" |

Örneğin "QRM çok, QSY edelim" demek, "Burada parazit fazla, başka bir frekansa geçelim" demektir. Tek bir kalıpla koca bir cümleyi aktarmış olursunuz.

## Sayılarla biten gelenekler

Q-kodlarının yanında, telgraf çağından miras kalmış iki sayı neredeyse her bağlantının sonunda duyulur:

- **73** — "En iyi dileklerimle." Yazıların ve görüşmelerin geleneksel kapanışıdır.
- **88** — "Sevgiler." Daha samimi, genellikle yakın tanıdıklar arasında kullanılır.

Bu yüzden bu yazıları da, bantta bir QSO'yu bitirir gibi 73 ile kapatıyorum.

## Bir de "CQ" var

Kısaltmaların en bilineni belki de CQ'dur. Bir Q-kodu gibi görünse de aslında genel bir çağrıdır: "Beni duyan, görüşmek isteyen var mı?" Bunu [ilk QSO yazısında](/blog/ilk-qso-nasil-kurulur/) konuşmuştuk; burada hatırlatmak yeterli.

## Abartmadan kullanın

Kısaltmalar pratiktir ama amaç gösteriş değil, anlaşılır olmaktır. Yeni başlayan biriyle konuşurken kod yağmuruna tutmak, iletişimi kolaylaştırmak yerine zorlaştırır. İyi bir operatör, karşısındakine göre dilini ayarlar: deneyimli biriyle kısa kodlarla, yeni biriyle sade Türkçeyle konuşur. Zamanla hangi kodun nerede oturduğunu kendiniz sezersiniz.

## Kaynaklar

- [Vikipedi — Q kodu](https://tr.wikipedia.org/wiki/Q_kodu): Kodların tam listesi ve telgraf kökeni.

Bantta ilk duyduğunuzda anlamını çözemediğiniz hangi kod oldu? Benimki QSB'ydi — sizinkini merak ediyorum — 73.